ماليات و محيط زيست

ماليات كربن(Carbon Tax) يكي از انواع ماليات محيط زيست است كه بعنوان سياست حفظ محيط زيست در بسياري كشور ها انجام شده است اساسا دو نوع سياست هاي كنترلي وجود دارد يكي سياست هاي بازاري و مبتني بر قيمت بازار و ديگري ايجاد محدوديت هاي مقداري. تمايل به سياستهاي نوع اول در جهان امروز بيشتر است زيرا موفقيتش بيشتر بوده. جالب است كه يكي از عوامل موثر در كاهش گرماي زمين ماليات كربن بوده است. اين نوع ماليات بر مصرف منابع يا وسايلي بسته ميشود كه توليد دي اكسيد كربنco2 ميكنند مثلا وسايل نقليه با موتور هاي سوخت فسيلي يا بر مصرف سوخت فسيلي. طبق محاسبه (EIA)اگر بر هر تن دي اكسيد كربن 100 دلار ماليات بسته شود بر هر گالن(2/4 كيلوگرم) يك دلار ماليات بسته ميشود. اما چرا ماليات بر كربن بسته ميشود و چگونه الودگي را كاهش مي دهد؟ مصرف بنزين از دو طريق بر محيط زيست خسران وارد ميكند يكي كاهش منابع انرژي زمين و يكي الودگي كره زمين بدليل انتشار دي اكسيد كربن. آنقدر كه صاحب نظران محيط زيست نگران الودگي سوخت فسيلي هستند نگران كاهش منابع نفتي نيستند! چرا؟ علتش بازار است. چون كميابي منابع نفتي بدليل داشتن بازار در قيمت هاي بازاري منعكس مي شود و چون هميشه در بلند مدت كالاها(Goods) با كشش هستند مصرف كنندگان مصرفشان را كاهش مي دهند و بدنبال جانشين ها ميگردند، به همين خاطر است كه عرضه بالقوه منابع معدني و انرژي بر تقاضايش پيشي گرفته كه دليلش توسعه تكنولوژي و تلاش براي يافتن جانشين هايي براي مواد معدني و زير زميني بوده است اين را ميتوان از نزول قيمت هاي صد سال اخير منابع معدني هم استنباط كرد، اما منابعي كه داراي دسترسي ازاد هستند(Open Access) با مصرف مفرط رو برو هستند (مانند هوا و آب). مصرف كنندگان در اين موارد هيچ حساسيتي براي تغيير رويه مصرف نشان نميدهند. پس يك روش براي بازاري كردن آن، ماليات بستن بر آنهاست (در پرانتز بگويم كه يكي از روش هاي رفع دسترسي آزاد به اين منابع خصوصي كردن آن هاست مانند خصوصي كردن زمين ها و مراتع و جنگل ها كه در برخي كشور ها انجام شده و نتايج مطلوبي براي بهبود استفاده از اين منابع طبيعي داده است). پس چرايي و چگونگي كاهش الودگي هوا از طريق ماليات محيط زيست روشن است، كه مصرف كنندكان نسبت به استفاده از جانشين ها حساسيت نشان دهند و زماني اين اتفاق مي افتد كه هزينه اجتماعي آلودگي هوا را بر توليد كنندگان آلودگي تحميل كرد و شكاف بين هزينه اجتماعي و هزينه شخصي را كاهش داد.مثال هاي ديگر از اين نوع ماليات ها: deposit refund scheme, tradable permit for air pollution

Carbon tax